نسخه‌ها ( 2 ) 2 / 1639 . ملى 2 / 394 . * شرح غرر الحكم و درر الكلم ، متن سخنان كوتاه حضرت على ( ع ) است . گردآورى ابو الفتح عبد الواحد فرزند محمد آمدى امامى ( د 510 ق / 1116 م ) ، به ترتيب تهجى در آغاز سخنان . ترجمه از آقا جمال خوانسارى ، جمال الدين محمد ( د 1125 ق / 1713 م ) . ( - اختيارات الايام 4 / 2780 ) فرزند آقا حسين ( د 1098 ق / 1687 م ) . در 3 جلد ، به نام شاه سلطان حسين صفوى ( 1105 - 1135 ق ) گويا در 1117 ق / 1705 م به انجام رسانده است . نخست سخنى را آورده ، سپس واژه‌ها را تك‌تك بررسى كرده ، آنگاه به گزارش عبارت مىپردازد . آغاز : غرر و درر الفاظ و معانى سلسله‌آراى شاهد زيباى حمد و سپاس ايزد سخن . مشترك 4 / 2395 ؛ ذريعه 13 / 376 « شرح غرر الحكم » ، همانجا 16 / 38 « غرر الحكم » ؛ اعلام 1 / 465 جمال الدين ، همانجا 1 / 19 آمدى ؛ طبقات 12 / 146 جمال الدين ، همانجا 6 / 169 آمدى ؛ كشف الظنون 2 / 1200 « غرر الحكم . . . » ؛ مشار 3 / 3259 « شرح و ترجمهء . . . » ؛ روضات الجنات 155 ؛ ريحانه 3 / 154 جمال الدين ؛ كحاله 3 / 154 جمال الدين ؛ فهرست مجدوع 59 ، 62 ، آستان قدس ، خامنه‌اى 154 « شرح غرر و درر » ، همانجا 5 / 45 ، 46 ش 425 ، 426 ، همانجا ، نامگو 348 ( 3 نسخه ) ، 418 ، 419 ؛ اشكورى - مرعشى 1 / 254 ، ش 227 « غرر الحكم . . . » ، 289 ش 257 ، همانجا 9 / 6 ش 3203 ، همانجا 11 / 302 ش 4311 ، 4318 ، همانجا 17 / 59 ش 6459 ، همانجا 20 / 179 ش 7828 ، همانجا 26 / 251 « شرح غرر الحكم » ؛ سپهسالار 2 / 34 ش 313 ، 36 ش 767 ، همانجا 5 / 213 ش 3307 ، همانجا 349 « غرر الحكم » ( 3 نسخه ) ؛ قم ، شريعتى 81 ش 43 ؛ قم ، فيضيه 2 / بخش سوم / 12 « غرر الحكم . . . » ؛ قم ، مسجد اعظم 254 ( 2 نسخه : ش 1689 ، 3586 ) ؛ مجلس 4 / 19 ش 1234 ، همانجا 6 / 13 ش 2014 ، همانجا 12 / ش 4599 « ترجمهء الغرر و الدرر » ؛ ملك 1 / 521 ، 522 ش 872 ، 2290 ، 2437 ، 2447 . * شرح كلمات قصار حضرت على - 1 - شرح صد كلمه ، 2 - حكمه البالغه ، 3 - مطلوب كل طالب ، 4 - شرح غرر الحكم ، 5 - صد كلمهء منظوم و جز آن . * شرح لغات اخلاق ناصرى . برهانپورى - مفتاح الاخلاق . * شرح مكارم الاخلاق - مكارم الاخلاق ، شرح * شرح مناجات حضرت على . حقيرى - بخش منظومه‌ها . * شرح منهاج العابدين - عقبات . * شرح نهج البلاغه . متن از حضرت على ( ع ) . گردآورى شريف رضى محمد ابرش ( 259 - 406 ق ) . در 3 بخش : 1 - سخنرانىها ، 2 - نامه‌ها ، 3 - سخنان كوتاه . براى آگاهى بيشتر نك : مراجع ويژهء « نهج . . . » و « ذريعه 24 / 412 » اينك چند « شرح » فارسى آن براى نمونه : از عز الدين آملى . گزارش كوتاهى است